Chữ của Lữ

NGẮN MÀ ĐẸP

Anh Thành nói: “Cuộc đời này ngắn thật.” Tôi im lặng, không thấy nhận xét của anh Thành có gì đặc biệt. Một hồi lâu, anh Thành lại nói tiếp : “Ngắn mà đẹp.” Nói rồi, anh Thành cười. Đẹp? Tôi hơi ngạc nhiên về lời nói của anh Thành. Tôi nghe nhiều người than cuộc đời này là khổ.

Anh Thành lại nói: “Nhưng ít ai nắm bắt được cái đẹp của sự sống.” Lần này, tôi không im lặng nữa, mà lập tức hỏi: “Tại sao vậy anh?” Anh trả lời: “Tại vì cuộc đời này ngắn quá. Đa số, mọi người chỉ chuẩn bị để sống, chứ chưa sẵn sàng sống trong cuộc đời này. Loay hoay một lúc thì buổi xế chiều của đời người đã đến.”

Tôi lặp lại lời anh Thành: “Vâng, cuộc đời này ngắn thật.” Và hỏi: “Làm sao mình có thể tiếp xúc được cái đẹp của sự sống?” Anh Thành vỗ vai tôi, nói: “Tôi đâu có biết. Sao anh lại hỏi tôi?” Nhưng rồi một hồi sau, anh chép miệng: “Có thể, nếu mình đừng chuẩn bị kỹ quá thì đời sống của mình sẽ vui hơn. Mình phải can đảm, tin tưởng vào khả năng sống hạnh phúc của mình. Thời gian chuẩn bị chiếm hết cả cuộc đời mình. Đến khi có mọi thứ mình cần thiết rồi: tấm bằng, căn nhà, số tiền để dành … thì mọi người đều đã già.”

BUÔNG BỎ

Anh Thành nói: “Đến một tuổi nào đó, mình nhìn cuộc đời khác hơn.” Tôi hỏi: “Như vậy có lúc mình không có khả năng nhìn khác?” Anh Thành trả lời: “Không.” Tôi lại hỏi: “Những lúc đó mình nhìn cuộc đời như thế nào?” Anh Thành cười: “Nhìn y hệt như ngày hôm trước.”

Anh làm tôi suy nghĩ. Tôi thấy có những người không buông bỏ được quá khứ. Dù đó là một kỷ niệm đau buồn. Nó dằn vặt, ray rứt trong nội tâm. Những người này cần có một cái nhìn khác. Nhưng chính người lớn tuổi mới gặp nhiều khó khăn trong sự thay đổi nhận thức của mình.

Tôi nói: “Đến một tuổi nào đó, người ta không thay đổi cách nhìn được nữa.” Anh Thành lắc đầu: “Không phải là mình thay đổi. Chính cuộc đời nó thay đổi. Rồi mình nhìn cuộc đời khác hơn.” Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ. Mây đen đang che kín một góc trời. Ở đó, bầu trời tối tăm, làm nổi bật màu xanh tuyệt đẹp nơi một góc trời khác. Sự sống biến chuyển liên tục, không dừng lại, và không ngừng phô bày vẻ đẹp; ngay cả những lúc khó khăn, đen tối nhất.

Tôi nói: “Sự thay đổi là một cái gì tích cực.” Anh Thành gật đầu: “Ngoại trừ mình cố bám víu vào quá khứ. Nhưng thế nào rồi mình cũng phải buông bỏ, dù quá khứ có huy hoàng hay là u ám. Mình nhìn khác, thoải mái hơn.”

Anh Thành cười: “Tưởng đạo gì phức tạp, chứ cái giản dị và thoải mái, luôn tự tìm đến với mình. Khỏi tìm chi cho mất công.” Tôi hỏi: “Như bầy trâu tự trở về chuồng vậy hả?” Anh nói: “Đúng rồi.” Tôi cười: “Khi nào cái giản dị và thoải mái đó không tìm về với mình, thì mình mới đi tìm.” Anh gật đầu: “Như đi tìm trâu vậy, nhưng mình phải biết rằng nó chỉ quanh quẩn đó thôi. Hằng ngày sống với trâu của mình, nên đứng từ xa, tôi đã nhận ra chúng ngay. Ai biết sống với sự giản dị và thoải mái, thì sẽ dễ dàng tìm lại cái niềm vui, thật là bình an đó.”

(trích từ tập truyện ngắn Chàng Tóc Đẹp, Lữ, NXB Phương Đông 2008)